ธันวาคม 20, 2014, 01:36:08 PM
ข่าว: กลับสู่เว็บไซต์ www.nicaonline.com
หน้า: [1]   ลงล่าง
ผู้เขียน หัวข้อ: แบคทีเรียบาซิลลัสและแลคโตบาซิลลัสในดิน น้ำ และเนื้อกุ้ง  (อ่าน 6952 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
Nicaonline
Nicaonline
Administrator
YaBB God
*****

Karma: -1
ออฟไลน์ ออฟไลน์

กระทู้: 3042



ดูรายละเอียด
« เมื่อ: พฤศจิกายน 08, 2006, 10:07:47 AM »

ผมได้อ่านเอกสารวิชาการของคุณ สุวรรณา  วรสิงห์ นักวิชาการประมงสังกัด  สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งจังหวัดตราด  เห็นว่ามีประโยชน์ต่อผู้สนใจเรื่องการเลี้ยงกุ้งเอามาฝากกันครับ

การเพาะเลี้ยงกุ้งกุลาดำในประเทศไทย สามารถสร้างรายได้ให้กับประเทศปีละหลายหมื่นล้านบาท  ในการเพาะเลี้ยงกุ้งแบบหนาแน่น (Intensive farming)   ผู้เลี้ยงกุ้งมีการให้อาหารมาก มีการใช้ยาฆ่าเชื้อ และสารเคมีต่าง ๆ มากมาย ซึ่งทำให้เกิดการเน่าเหม็นของเลน และของเสียที่เกิดขึ้นจากขี้กุ้ง เศษอาหารกุ้ง ซากแพลงก์ตอน ฯลฯ เหล่านี้จึงเป็นสาเหตุให้จุลินทรีย์เข้ามามีบทบาทในบ่อกุ้ง เพื่อควบคุมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในบ่อกุ้งให้เกิดความสมดุล และใช้เป็นโปรไบโอติก (probiotics) โดยผสมกับอาหารกุ้ง

เกรียงศักดิ์ (2549)   กล่าวว่าในแง่ของการใช้จุลินทรีย์   หรือผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์    เป็นสารเสริมชีวนะ (โปรไบโอติค) นั้น ยังมีข้อมูลในเชิงวิชาการสนับสนุนน้อยมาก จากการสืบค้นจากระบบ CABI (ห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) มีเพียง 10 เรื่อง เท่านั้นที่มีการทดลองเกี่ยวข้องกับสารเสริมชีวนะ ส่วนใหญ่เป็นข้อมูลจากการทดลองในห้องปฏิบัติการเท่านั้น เช่น Rengpipat et al. (2000) ได้ทำการทดลองให้กุ้งกินเชื้อ Bacillus S11 พบว่ามีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อ Vibrio harveyi ได้ Suralikar และ Sahu  (2001)   ทำการทดลองเชื้อ   Lactobacillus cremoris   ในการเลี้ยงลูกกุ้งก้ามกราม (post larva) Vaseeharam และ Ramasamy (2003) ได้ทดลองเชื้อ Bacillius subtilis BT 23 ในกุ้งกุลาดำ นอกจากนี้มีการทดลองให้เชื้อ V. alginolyticus ของนักวิชาการจากประเทศเม็กซิโก ซึ่งจะเห็นได้ว่าข้อมูลส่วนใหญ่มาจากกลุ่มประเทศที่เพาะเลี้ยงกุ้งเท่านั้น

มณจันทร์ (2540) กล่าวว่า จุลินทรีย์ที่ย่อยสลายสารอินทรีย์ กลุ่มใหญ่ที่สุดคือ แบคทีเรีย  ส่วนน้อยเป็นยีสต์ เชื้อรา และโปรโตซัว  การดำรงชีวิตของแบคทีเรียในบ่อกุ้งมีทั้งเป็น ออโตโทรป (autotroph) และเฮตเทอโรโทรป (heterotroph)   พวกเฮตเทอโรโทรปมีบทบาทสำคัญในการย่อยสลายสารอินทรีย์ได้ดีที่สุด เช่นแบคทีเรียในสกุล Aerobacter spp., Bacillus spp., เป็นต้น  แบคทีเรียในสกุล Bacillus นั้นมีมากกว่า 25 ชนิด  ในปัจจุบันยังมีวางขายในท้องตลาดหลายบริษัทด้วยกัน

ในปัจจุบันนี้แบคทีเรียในตระมึงล Bacillus spp. เป็นตัวสำคัญของสารเสริมชีวนะในกุ้งกุลาดำ โดยนำมาทดแทนการใช้สารเคมีฆ่าเชื้อในการควบคุมบำบัด และรักษาคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้งกุลาดำกลุ่มนี้ซึ่งผลิตโดยคนไทยออกมามากมายหลายกลุ่ม ส่วนใหญ่แล้วผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้จะเป็นแบคทีเรียในตระมึงลBacillus spp. ที่เด่นมากคือ B. subtilis และ B. licheniformis อาจจะมีจุลินทรีย์ชนิดอื่นประกอบ เช่น Saccharomyces, Enterococci (Streptococcus), Lactobacilli และ Nitrobacter เป็นต้น (เกรียงศักดิ์, 2549)

แบคทีเรีย Bacillus มีรูปร่างเป็นท่อน (rods) ติดสีแกรมบวก เจริญได้ในสภาวะที่มีอากาศ และสร้างสปอร์ทนความร้อน  พบการกระจายทั่วไปในธรรมชาติ    สามารถแยกได้จากดิน น้ำ  ผัก และธัญพืช (สุมณฑา, 2545)  การใช้โปรไบโอติก เช่น ใช้จุลินทรีย์กลุ่มบาซิลลัส (Bacillus)   เช่น จุลินทรีย์ ปม.1      แลคโตบาซิลลัส (Lactobacillus)  หรือยีสต์ (yeast) ที่ได้จากการหมักผลไม้สุก เช่น สับปะรด ผสมอาหารให้กุ้งกินทุกมื้อ เพื่อป้องกันโรคจากไวรัส (ชัยวุฒิ, 2549)     Phianphak et al. (1997) รายงานว่า Bacillus S11 ซึ่ง


ใช้เป็น probiotic ในการเลี้ยงกุ้งกุลาดำสามารถทำให้กุ้งมีอัตรารอดตายถึง 100 % และยังช่วยลดปริมาณแบคทีเรียเรืองแสงได้ด้วย
แบคทีเรีย Lactobacillus  อยู่ในกลุ่มแบคทีเรียที่สร้างกรดแลคติก (lactic acid bacteria)    เป็นแบคทีเรียแกรมบวก รูปร่างเป็นท่อน มักต่อกันเป็นสายยาว ไม่สร้างสปอร์ ไม่สร้างเอนไซม์ catalase  ในอาหารที่มีออกซิเจนเพียงเล็กน้อยมักจะพบแบคทีเรียชนิดนี้  แต่ในร่างกายมนุษย์และสัตว์แบคทีเรียนี้อยู่ในทางเดินอาหารซึ่งเป็นสภาวะไร้อากาศ และออกจากร่างกายโดยปะปนมากับอุจจาระ  ในธรรมชาติพบในพืช  ผัก ผลไม้ และในนม เป็นแบคทีเรียที่หมักอาหารให้กรดแลคติก (สุมณฑา, 2545)

แบคทีเรีย Bacillus และ  Lactobacillus  เป็นจุลินทรีย์ที่มีสมบัติโปรไบโอติกคือเป็นจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดสมดุลในระบบทางเดินอาหารของสัตว์  (มณจันทร์, 2540)  บางสายพันธุ์ถูกพัฒนามาเพื่อใช้ในการควบคุมสิ่งแวดล้อมทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ    หรือที่เรียกกันว่า     biological control     หรือ      biocontrol

(Maeda, 1999) ส่วนใหญ่การนำมาใช้ในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ แบคทีเรีย Bacillus ถูกใช้ในการจัดการบ่อเลี้ยง ปรับสภาพดิน และน้ำ ลดก๊าซพิษในน้ำที่อาจเป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำในบ่อ  ส่วน Lactobacillus  ใช้ในการผสมอาหารให้สัตว์น้ำกิน หรือที่เรียกว่า probiotic เพื่อช่วยในการย่อยอาหารของสัตว์น้ำ  การใช้จุลินทรีย์ในบ่อกุ้ง สามารถเพิ่มความแข็งแรงและภูมิต้านทานให้กับตัวกุ้ง และควบคุมคุณภาพสิ่งแวดล้อมของการเลี้ยงกุ้งให้เกิดความสมดุล อันจะเป็นแนวทางในการแก้ปัญหาของสิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษในบ่อกุ้งตลอดจนโรคติดเชื้อต่าง ๆ ในกุ้งกุลาดำได้

      
Shivappa and Chanratchakool (1997)  รายงานว่าการใช้แบคทีเรียซึ่งมี Bacillus ในสัดส่วนที่สูงใส่ลงในบ่ออนุบาลช่วยให้กุ้งมีอัตราการเจริญเติบโตและรอดตายสูงขึ้นกว่าการใช้Benzakonium Chloride (BKC)  นอกจากนี้ Bacillus ยังถูกนำมาใช้ผสมกับอาหารกุ้งเพื่อทำเป็น probiotic ให้แก่ลูกกุ้งกุลาดำกินในอัตราส่วนต่าง ๆ กัน พบว่า ลูกกุ้งที่ได้รับ probiotic มีอัตราการรอดตายจากการเหนี่ยวนำให้เกิดโรคโดย Vibrio harveyi สูงถึง 100 % โดยกุ้งทดลองมีสุขภาพแข็งแรงและเจริญเติบโตได้ดี  ในขณะที่กลุ่มควบคุมมีอัตรารอดเพียง 26 % และมีอาการผิดปกติในตับ-ตับอ่อนและลำไส้ (Phianphak et al., 1997)
 
จากเรื่องการตรวจหาแบคทีเรียบาซิลลัสและแลคโตบาซิลลัสในดิน น้ำ และเนื้อกุ้งของบ่อเลี้ยงกุ้งกุลาดำจังหวัดตราด
       
สุวรรณา  วรสิงห์*
สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งจังหวัดตราด 

« แก้ไขครั้งสุดท้าย: พฤศจิกายน 08, 2006, 10:12:20 AM โดย Nicaonline » บันทึกการเข้า

ความรู้ ข่าวสาร สร้างปัญญา

หน้า: [1]   ขึ้นบน
พิมพ์
 
กระโดดไป: