อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

การออกแบบและทดสอบเครื่องตรวจวัดออกซิเจนในบ่อเลี้ยงปลาโดยเทคนิค IoT

หากนับย้อนไปในอดีต  มากกว่า 20 ปีที่การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของประเทศไทย  เริ่มก้าวสู่การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบพัฒนา  มีการใช้ปัจจัยการผลิต  กลุ่มยาและสารเคมีจำนวนมาก  แต่ในปัจจุบัน  สถานการณ์ดังกล่าวได้เปลี่ยนไปมาก  โดยผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำได้หันมาให้ความสำคัญกับการจัดการฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำตามเกณฑ์มาตรฐานที่ภาครัฐกำหนด  เพื่อให้กระบวนการผลิตสัตว์น้ำตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ  มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค  และให้ความสำคัญกับการจัดการที่มุ่งเน้นให้สัตว์น้ำมีสุขภาพดี  มีความแข็งแรงทนทานต่อโรคและการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม 

พะยูน เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อาศัยอยู่ในทะเลและกินหญ้าทะเลเป็นอาหาร ลักษณะโดยทั่วไปที่มองเห็นพะยูนก็คือมีรูปร่างคล้ายโลมาอ้วน ๆ ขนาดและรูปร่างของพะยูนกับโลมาโดยทั่วไปเมื่อมองจากผิวน้ำดูคล้ายกัน แต่โดยบรรพบุรุษพะยูนจัดอยู่ใกล้เคียงกับช้างมากกว่าพวกโลมา

ปัจจุบันประเทศไทยมีฟาร์มเลี้ยงจระเข้อยู่เป็นจำนวนมาก จระเข้พันธุ์น้ำจืดประมาณ30,000ตัวในแต่ละปีจะมีการเพาะลูกจระเข้เกิดใหม่ประมาณ 50,000-80,000 ตัว แต่เมื่อเทียบกับปริมาณการใช้หนังจระเข้ทั่วโลกประมาณ1-2ล้านผืนต่อปีจะเห็นได้ว่าปริมาณลูกจระเข้ที่เกิดขึ้นในแต่ละปีมีจำนวนไม่มากที่จะสามารถแทรกเข้าไปในตลาดโลกได้ ดังนั้นควรจะหาวิธีที่จะผลิตให้ได้ตามปริมาณที่ต้องการทั่วโลก

กบเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่คนไทยรู้จักกันมานานแล้ว ในอดีตสามารถจับกบที่อาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำในธรรมชาติเพื่อนำมาบริโภคไม่ยากนัก เพราะสภาพแวดล้อมยังเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตและการสืบพันธุ์ของกบ     แต่ในปัจจุบันสภาพแวดล้อมในธรรมชาตินั้นได้เปลี่ยนแปลงไป ทำให้กบตามธรรมชาติลดน้อยลงไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภคและทำให้กบเป็นอาหารที่มีราคาแพง

หลักการโดยทั่วไปของการเลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อให้มีสุขภาพดีคือ การจัดการบ่อเลี้ยงหรือฟาร์มที่ดี เริ่มต้นตั้งแต่การเลือกสถานที่ที่จะสร้างบ่อ การเตรียมบ่อ การเตรียมน้ำ การคัดเลือกพันธุ์ที่ดี รวมถึงการใช้อาหารที่มีคุณภาพ การเลี้ยงตะพาบน้ำก็ใช้แนวทางดังกล่าวเช่นกัน ดังนั้นการเลี้ยงตะพาบน้ำให้ถูกสุขอนามัยจึงมีข้อควรปฏิบัติดังต่อไปนี้ 

ในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำปัญหาที่มักพบบ่อยคือ ของเสียที่เกิดจากการขับถ่ายของสัตว์น้ำและของเสียที่เกิดจากอาหารที่เหลือจากการให้สัตว์น้ำในปริมาณที่มากเกินไป ยิ่งกว่านั้นหากในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำไม่มีกลไกในการกำจัดของเสียดังกล่าวออกไป แล้วปล่อยให้มีการสะสมปริมาณของเสียมากขึ้น  เรื่อย ๆ ก็ย่อมไม่เป็นผลดีต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างแน่นอน แต่ก่อนที่ทุกอย่างจะตกอยู่ในสถานการณ์ดังกล่าว เรากลับพบว่าในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำมีกลไกการกำจัดของเสียโดยอาศัยกลุ่มจุลินทรีย์มาเป็นตัวช่วยในการทำลายซากของเสียและเปลี่ยนของเสียให้เป็นของดี

บทความฉบับนี้เราจะมาบอกเล่าเก้าสิบกันเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ  ที่คุณประโยชน์นั้นไม่ได้เล็กเหมือนตัวเลยแม้แต่น้อย ซึ่งถ้าจะให้เปรียบกับสำนวนไทยก็คงจะเป็นประเภทเล็กพริกขี้หนูอะไรประมาณนั้น ซึ่งความมหัศจรรย์ของมันคงพอจะลบคำสบประมาทที่ว่าสัตว์ที่มีขนาดใหญ่และมีพละกำลังมากเท่านั้นถึงจะเป็นฮีโร่ได้

ในการเลี้ยงกุ้งให้ประสบความสำเร็จนั้น มีปัจจัยและองค์ประกอบหลาย ๆ อย่างที่เกษตรกรจะต้องนำมาพิจารณาประกอบกัน ซึ่งอาหารนับว่าเป็นหัวใจสำคัญอย่างหนึ่งของการเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนาและสามารถแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ อาหารธรรมชาติ และอาหารสำเร็จรูป

ในเรื่องของการอนุรักษ์เต่าทะเล ปัจจุบันทางราชการให้ความสำคัญเป็นอย่างมากไม่ว่าจะเป็นกรมประมง กรมป่าไม้ และกองทัพเรือ โดยเฉพาะเกาะมันใน จังหวัดระยอง สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานกรรมสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อสร้างเป็นศูนย์อนุรักษ์เต่าทะเล และได้พระราชทานชื่อว่า "โครงการสมเด็จฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล"    อยู่ในความดูแลของกรมประมง ซึ่งได้เริ่มดำเนินงานมาตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2522 เป็นต้นมา