สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ทรงเสด็จเปิดสถาบันเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งแห่งชาติ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

เลือกลูกกุ้งดี มีชัยไปกว่าครึ่ง โดย ตุลฮาบ หวังสุขการเลี้ยงกุ้งนับเป็นธุรกิจหนึ่งที่ทำรายได้สูงแก่เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยง ผู้เขียนได้รวบรวมวิธีที่นิยมของเกษตรกรและผู้ประกอบการส่วนใหญ่เกี่ยวกับการเลือกลูกกุ้งที่ดี เพื่อให้เกษตรกรพิจารณาและเลือกวิธีที่เหมาะสมกับตัวเอง     เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่าลูกกุ้งคือปัจจัยสำคัญอันดับหนึ่งที่จะเป็นตัวชี้วัดถึงความสำเร็จในการเลี้ยงกุ้ง เกษตรกรที่มีประสบการณ์มักจะพิถีพิถันในการเลือกซื้อลูกกุ้งที่จะนำมาปล่อยเป็นพิเศษ ต่างก็มีหลักหรือวิธีในการคัดเลือกแตกต่างกันออกไปตามแต่ประสบการณ์ของแต่ละคน แต่หลักใหญ่ๆที่เหมือนกัน คือต้องการลูกกุ้งที่แข็งแรง โตเร็ว และปลอดโรค

แนวทางและวิธีการสังเกตความแข็งแรงของลูกกุ้ง เราจะสังเกตได้จากลูกกุ้งจะว่ายทวนน้ำหรือเกาะพื้นโดยหันหัวทวนกระแสน้ำ ลูกกุ้งจะหนีหรือดีดตัวเมื่อมีเสียงรบกวน ส่วนลูกกุ้งที่อ่อนแอจะว่ายล่องไปตามกระแสน้ำ และมักจะอยู่รวมกลุ่มกันตามมุมบ่อจำนวนมาก คงไม่มีใครรับประกันได้ว่าลูกกุ้งลักษณะใดจะเป็นกุ้งที่โตเร็วได้อย่างแน่นอนร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่มีวิธีที่น่าเชื่อถือพอจะช่วยสังเกตว่าลูกกุ้งที่ซื้อไปเลี้ยงน่าจะโตเร็วหรือโตตามปกติ ให้สังเกตจากการกินอาหารและการลอกคราบ ลูกกุ้งที่กินอาหารเก่งลำไส้เต็มอยู่ตลอดเวลา และมักจะไม่เกาะพื้นนิ่งนานๆ ลูกกุ้งที่ลอกคราบเป็นปกติ เปลือกจะสะอาดไม่มีตะกอนพยาธิภายนอกหรือตะไคร่น้ำเกาะ เราจะสังเกตลูกกุ้งที่เป็นโรคโดยดูจากอาการที่แสดงออกได้คือ ลูกกุ้งมีกล้ามเนื้อขุ่นขาวเป็นบางช่วงหรือบางจุดหรืออาจทั้งหมดลำตัว โดยปกติกล้ามเนื้อกุ้งจะใสไม่ขุ่นขาว เปลือกสกปรกมีขุยสีขาวหรือตะไคร่สีเขียวเกาะตามเปลือก แสดงว่าเป็นลูกกุ้งที่น่าจะมีปัญหา ทำให้การลอกคราบช้ากว่าปกติ จึงมีพยาธิภายนอก ลำไส้ว่างเปล่าไม่มีอาหาร บางครั้งส่วนที่เป็นตับจะขาวซีด สังเกตได้โดยใช้แก้วน้ำใสๆตักลูกกุ้งขึ้นมาส่องแดดดู เราจะไม่เห็นเส้นสีดำของลำไส้ตลอดตามแนวยาวของลำตัว กุ้งที่เริ่มป่วยหรือเริ่มมีปัญหาจะเป็นแถบสีแดงตลอดแนวลำตัวด้านล่างตั้งแต่หัวจรดหาง แถบสีแดงที่ว่าคือเม็ดสีแดงในตัวกุ้งจำนวนมากถูกกระตุ้นกระจายตัว เนื่องจากกุ้งอยู่ในสภาพเครียด สภาพแวดล้อมไม่ดีหรืออาจเกิดจากอาการป่วยก็เป็นได้

การปล่อยกุ้งลงบ่อจะต้องเตรียมน้ำให้ได้คุณภาพ ตลอดจนการทำสีน้ำ ความขุ่น ความเค็ม พีเอช ให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมก่อนปล่อยกุ้งลงบ่อ เราควรตรวจเช็คว่ามีศัตรูของกุ้งหลงเหลืออยู่ในบ่อหรือไม่ เช่น ปลา กุ้งเคย เป็นต้น  เพราะจะทำให้มันกินลูกกุ้งของเราหรือแย่งอาหารจากกุ้งได้ ควรจะกำจัดออกให้หมดก่อนทำการปล่อยกุ้ง ในขณะการปล่อยนั้นควรเปิดเครื่องตีน้ำให้หมดทุกตัว เพื่อเพิ่มออกซิเจนและปรับคุณภาพน้ำภายในบ่อ ปรับคุณภาพน้ำในถุงที่บรรจุลูกกุ้งมากับคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงให้ใกล้เคียงกันมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ว่าจะเป็นอุณหภูมิ พีเอช ความเค็ม เพราะการปรับคุณภาพน้ำที่ดีนั้น ย่อมหมายถึงอัตราการรอดของลูกกุ้งที่ปล่อยด้วย โดยการแช่ถุงลูกกุ้งลงในบ่อประมาณ 10-20 นาที ควรปล่อยกุ้งในขณะที่มีอากาศเย็นสบายไม่ร้อนเกินไป การเลี้ยงกุ้งให้แข็งแรง โตเร็ว มีอัตรารอดที่ดีนั้นขึ้นกับปัจจัยหลายอย่างเป็นต้นว่า การเตรียมบ่อ การเตรียมดินและน้ำตลอดจนมีการจัดการด้านต่างๆ มีการตรวจสอบสุขภาพกุ้งตลอดเวลา และที่สำคัญยิ่งในการเลี้ยงกุ้งคือคุณภาพของลูกกุ้งมีผลต่ออัตราการเจริญเติบโตและอัตรารอดหลังปล่อยลงบ่อ ฉะนั้นผู้ที่จะซื้อลูกกุ้งจึงต้องให้ความสำคัญ ในปัจจุบันมีวิธีการต่างๆมากมายที่จะคัดเลือกลูกกุ้ง เช่นใช้กล้องจุลทรรศน์ตลอดจนใช้วิธีการทางพันธุวิศวกรรม เช่น การตรวจหาไวรัสโดยวิธีการทางพีซีอาร์

อย่างไรก็ตามขอให้ผู้เลี้ยงระลึกถึงเสมอว่าการคัดเลือกลูกกุ้งด้วยวิธีการต่างๆที่กล่าวมาแล้วไม่ได้ผลร้อยเปอร์เซ็นต์เสมอไป ทั้งนี้การสุ่มกุ้งขึ้นมาตรวจแต่ละครั้งมีปริมาณที่น้อยหรือมากเมื่อเทียบกับปริมาณกุ้งที่เลี้ยงในบ่อนั้นๆ ทางดีที่สุดควรใช้พ่อ-แม่พันธุ์ที่ปราศจากเชื้อ ตลอดจนมีการจัดการและการควบคุมป้องกันโรคอย่างถูกวิธี และสิ่งสำคัญควรมีบ่อเก็บน้ำอย่างเพียงพอเพื่อใช้ในการเปลี่ยนถ่ายน้ำหรือเติมน้ำในเวลาจำเป็น และถ้าเป็นไปได้ควรมีบ่อพักน้ำที่รองรับจากบ่อก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ทั้งนี้เพื่อช่วยรักษาสภาพแวดล้อมอันจะช่วยให้การเลี้ยงกุ้งมีความยั่งยืนตลอดไป ซึ่งจะนำพาประเทศชาติเราเป็นแหล่งผลิตกุ้งที่สำคัญเพื่อเลี้ยงประชากรโลก โดยไม่ถูกกล่าวหาว่าการเลี้ยงกุ้งทำลายสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป

เลือกลูกกุ้งดี มีชัยไปกว่าครึ่ง โดย ตุลฮาบ หวังสุข

 

http://www.rakbankerd.com/agriculture/page.php?id=5621&s=tblanimal
http://guru.sanook.com/17590/
http://www.shrimpcenter.com

 

9 มีนาคม 2560