อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

      บ้านเกิดของกระผมอยู่ในจังหวัดสงขลา ซึ่งมีพื้นที่ติดกับป่าชายเลน ระบบนิเวศที่มีสัตว์หลากหลายชนิดอาศัยอยู่ ตอนเป็นเด็กจำได้ว่ารู้จักสิ่งมีชีวิตเกือบทุกชนิดที่อาศัยอยู่ในป่าชายเลน ไม่ว่าจะเป็น กุ้ง หอย ปู ปลา แต่ละตัวก็มีเอกลักษณ์และพฤติกรรมที่แตกต่างออกไป

หากเราจะกล่าวถึงอาหารทะเล ดิฉันคิดว่าหลายๆ ท่านก็คงคิดถึงกุ้งเป็นลำดับต้นๆ แต่กุ้งที่มีขายตามท้องตลาดมีทั้งกุ้งตามแหล่งน้ำธรรมชาติ และกุ้งที่ได้มาจากเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง ซึ่งหากเป็นกุ้งตามธรรมชาติโอกาสที่จะมียา และสารตกค้างต่างๆ น้อยมาก แต่หากเป็นกุ้งที่ได้จากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของเกษตรกร มีความเสี่ยงที่จะตรวจพบเจอยาและสารเคมีต้องห้าม ซึ่งกรมประมงก็ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มาก โดยมีมาตรฐานการปฏิบัติ ทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดี GAP และ มาตรฐาน CoC เพื่อให้การเพาะเลี้ยงกุ้งปลอดภัยต่อผู้บริโภคและสิ่งแวดล้อม

สำหรับอาชีพการเลี้ยงกุ้ง ณ เวลานี้ ชาวนากุ้งน่าจะพูดเป็นเสียงเดียวกันครับจะร้อนหรือฝนทุกคนจะต้องทนเหมือนๆกัน ไหนจะเป็นเรื่องโรค ต้นทุนการผลิต ราคา สภาพแวดล้อมเสื่อมโทรม แถมยังมีโควิด-19 เข้ามาร่วมวงตั้งโต๊ะโดยไม่มีใครรับเชิญอีก ถ้าเป็นเช่นนี้ต่อให้อุณหภูมิต้องติดลบถึงจุดเยือกแข็ง แต่สำหรับชาวนากุ้งเหงื่อแตกครับ แต่เอาเถอะครับขึ้นชื่อว่าพี่ไทยในแวดวงการเลี้ยงกุ้งของโลกเราถือว่าไม่เป็นสองรองใครครับ ถึงแม้ว่าในระยะหลังๆผลผลิตจะดูแผ่วไปบ้างแต่เราก็ยังได้ชื่อว่าเป็นผู้ผลิตกุ้งรายใหญ่ของโลก ถึงปัญหาจะรุมร้าวสักแค่ไหนผมเองยังคงมั่นใจในฝีมือคนไทยครับโดยเฉพาะด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเราต้องกลับมายิ่งใหญ่ได้อย่างแน่นอน ขอให้กำลังใจครับสู้ไปด้วยกันเพื่ออนาคตกุ้งไทย สู้... สู้...

หากพูดถึงอาชีพที่มีรายได้เยอะ มีกำไรเป็นกอบเป็นกำ ผู้เขียนก็จะนึกถึง อาชีพเลี้ยงกุ้ง อาชีพนี้ถึงแม้จะมีกำไรดี จับกุ้งแต่ละทีสามารถสร้างบ้านสร้างรถได้เลย แต่มันก็มีความเสี่ยงสูงมากเช่นกัน อาจถึงขั้นขายบ้านขายรถได้เหมือนกัน ผู้เขียนมีโอกาสได้พูดคุยกับเกษตรกรรายนึง ซึ่งมีวิธีการเลี้ยงที่น่าสนใจ ใช้ทุนไม่มาก ความเสี่ยงก็ไม่มากเช่นกันค่ะ หากเทียบกับเกษตรกรรายอื่นๆที่เคยได้สัมผัสมา จึงอยากจะนำประสบการณ์การเลี้ยงกุ้งของเกษตรกรท่านนี้มาเล่าสู่กันฟัง เกษตรกรที่กล่าวถึงก็คือ พี่ โสภณ ย้อยหมวก ฟาร์มตั้งอยู่ อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

ต้องยอมรับว่าการเลี้ยงกุ้งในปัจจุบันเกษตรกรมักจะมีความกังวลในเรื่องของโรคต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงการเลี้ยง หรือแพร่ระบาดอย่างรุนแรงในแต่ละช่วงของฤดูกาล ไม่ว่าจะเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส แบคทีเรีย และปรสิต โดยเฉพาะโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสที่ยังไม่มีทางรักษา เรียกได้ว่าเป็นขึ้นมาคงต้องจับกันอย่างเดียว รวมไปถึงการจัดการที่ดีเพื่อป้องกันมิให้ไวรัสแพร่กระจายไปบ่ออื่นหรือแหล่งน้ำธรรมชาติ

คุณอรอนงค์ ธนพันธุ์ภูวเดช อยู่บ้านเลขที่ 87 หมู่ที่ 13 ตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี อีกหนึ่งเกษตรกรผู้ที่เคยปลูกพืชไร่ ผันชีวิตมาเลี้ยงกุ้งก้ามกราม จนเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ให้เธอได้เป็นอย่างดี

กุ้งก้ามกราม โดยธรรมชาติสามารถพบเห็นได้ตามแม่น้ำลำคลอง แทบทุกจังหวัดในภาคกลางและภาคใต้ของประเทศไทย ซึ่งสมัยก่อนนั้นกุ้งชนิดนี้ค่อนข้างชุกชุมจับได้ง่ายเพื่อนำมาประกอบอาหารตามครัวเรือน หรืออาจจะเป็นการสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านทั่วไปที่ไปจับหา แต่ด้วยสภาพแวดล้อมอย่างในปัจจุบันที่มีความเปลี่ยนแปลงไป จึงทำให้กุ้งก้ามกรามที่อยู่ตามแหล่งน้ำธรรมชาติมีจำนวนลดน้อยลง ทำให้ปริมาณที่มีอยู่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด

วิธีการเพาะพันธุ์ กุ้งเครฟิช

          การผสมพันธุ์กุ้งเครฟิช สามารถทำได้ตลอดทั้งปี ด้วยวิธีง่ายๆ ในตู้เลี้ยง โดยไม่ต้องมีเทคนิคพิเศษอะไรเหมือนกับการเพาะพันธุ์ปลาหางนกยูงเพียงแค่ปล่อยตัวผู้และตัวเมียที่แข็งแรง มีอายุประมาณ 6-7 เดือนขึ้นไปซึ่งอยู่ในวัยเจริญพันธุ์ให้อยู่ด้วยกัน และต้องมีเนื้อที่กว้างขวางพอสำหรับกุ้งด้วย

รู้ทัน ป้องกันโรค EHP ในการเลี้ยงกุ้งทะเล โดย นางสาวเจษฎาภรณ์  อินทรัตน์EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) หรือเรียกกันว่า ไมโครสปอริเดีย เชื้อ EHP นี้ พบทั่วไปในแถบเอเชีย เช่น ประเทศจีน มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย และเวียดนาม ฯลฯ โดยเชื้อ EHP พบได้จากการนำอาหารที่มีชีวิตและสัตว์จากพื้นบ่อที่มีเชื้อ     EHP เมื่อกุ้งกินเข้าไปทำให้กุ้งติดเชื้อได้ โดยเชื้อ EHP จะเข้าไปในท่อตับ ทำลายอวัยวะที่มีความสามารถในการใช้สารอาหาร ทำให้กุ้งโตช้ามากๆ ปัญหาของโรค EHP นี้

เลือกลูกกุ้งดี มีชัยไปกว่าครึ่ง โดย ตุลฮาบ หวังสุขการเลี้ยงกุ้งนับเป็นธุรกิจหนึ่งที่ทำรายได้สูงแก่เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยง ผู้เขียนได้รวบรวมวิธีที่นิยมของเกษตรกรและผู้ประกอบการส่วนใหญ่เกี่ยวกับการเลือกลูกกุ้งที่ดี เพื่อให้เกษตรกรพิจารณาและเลือกวิธีที่เหมาะสมกับตัวเอง     เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่าลูกกุ้งคือปัจจัยสำคัญอันดับหนึ่งที่จะเป็นตัวชี้วัดถึงความสำเร็จในการเลี้ยงกุ้ง เกษตรกรที่มีประสบการณ์มักจะพิถีพิถันในการเลือกซื้อลูกกุ้งที่จะนำมาปล่อยเป็นพิเศษ ต่างก็มีหลักหรือวิธีในการคัดเลือกแตกต่างกันออกไปตามแต่ประสบการณ์ของแต่ละคน แต่หลักใหญ่ๆที่เหมือนกัน คือต้องการลูกกุ้งที่แข็งแรง โตเร็ว และปลอดโรค