สาหร่ายทะเลเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีคุณค่ามหาศาล นอกจากจะมีประโยชน์ต่อสัตว์น้ำ โดยเป็นแหล่งอาศัยและหลบซ่อนศัตรู สาหร่ายก็ทำให้ระบบนิเวศน์และคุณภาพน้ำบริเวณนั้นดีขึ้นด้วย ที่สำคัญสาหร่ายก็เป็นแหล่งอาหารของมนุษย์ด้วย แต่สาหร่ายในปัจจุบันนี้เกษตรกรไม่เห็นความสำคัญมากนัก เพราะคิดว่าคงจะเลี้ยงและดูแลลำบาก ความจริงแล้วการเลี้ยงสาหร่ายวุ้นเลี้ยงไม่ยากเกินความสามารถของเกษตรกรไทยหรอกครับ ยิ่งเกษตรกรที่เลี้ยงกุ้งอยู่แล้วนั้น ควรจะสนใจการเลี้ยงสาหร่ายวุ้นเพราะจะได้เลี้ยงสาหร่ายควบคู่กับการเลี้ยงกุ้งและจะได้ผลผลิตเพิ่มขึ้นจากเดิมด้วย การเลี้ยงสาหร่ายวุ้นก็สามารถเลี้ยงได้ไม่ยาก เมื่อเลี้ยงกุ้งควรเตรียมบ่อที่จะเลี้ยงกุ้ง และบ่อที่จะถ่ายเทน้ำเพื่อเปลี่ยนน้ำใหม่ในบ่อกุ้งนั้นแหละครับ บ่อที่ทำเป็นบ่อบำบัดสามารถนำสาหร่ายวุ้นมาเลี้ยงเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัวอีกด้วยครับ
                ก่อนที่ผมจะนำท่านไปดูวิธีการเลี้ยงสาหร่ายวุ้นในบ่อบำบัดเรามาศึกษาประโยชน์ของสาหร่ายวุ้นกันก่อนนะ  สาหร่ายวุ้นเป็นสาหร่ายทะเลที่มีคุณค่าและมีบทบาทต่อชีวิตประจำวันของมนุษย์มาก นอกจากจะนำมาบริโภคเป็นอาหารโดยตรงแล้ว สิ่งที่สกัดจากสาหร่ายนอกจากจะสามารถใช้ทำขนมแล้วยังสามารถนำมาใช้เลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ในห้องปฏิบัติการ ใช้ในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ใช้ในอุตสาหกรรมหลายประเภท เช่น อุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม เครื่องสำอาง สี ยารักษาโรค สิ่งทอฯลฯ  นอกจากนี้ความต้องการของสาหร่ายวุ้นมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามการขยายตัวของอุตสาหกรรม และการเพิ่มของจำนวนประชากร  เห็นมั๊ยครับว่าประโยชน์ของสาหร่ายวุ้นมันมีเยอะจริงๆ ตัดสินใจไปเลยครับ เลี้ยงแล้วได้กำไรแน่ๆ  ผมคอยเป็นกำลังใจให้อยู่ทางนี้  เมื่อท่านรู้ประโยชน์ของสาหร่ายวุ้นแล้วมาดูการเลี้ยงสาหร่ายวุ้นในบ่อบำบัดจากบ่อกุ้งกันเถอะว่าเป็นอย่างไร และสามารถนำมาเป็นอาชีพเสริมของเกษตรได้หรือไม่...ลองดูครับ.
                  หากท่านสนใจที่จะเลี้ยงสาหร่ายวุ้น ควรเตรียมพันธุ์สาหร่ายวุ้นที่หาได้ตามธรรมชาติ ซึ่งสาหร่ายวุ้นจะพบมากบริเวณทะเลสาบสงขลา และแถบชายฝั่งทะเลทั่วไป เมื่อได้พันธุ์สาหร่ายแล้วก็เอามาทำเป็นท่อนแล้วนำไปหว่านในบ่อดินหรือบ่อบำบัดจากบ่อเลี้ยงกุ้ง อีกอย่างการเลี้ยงสาหร่ายในบ่อบำบัดนั้นควรที่จะคำนึงถึงสถานที่ให้เหมาะสมด้วยคือ พื้นบ่อควรเป็นบ่อดินบนทรายและแน่นเพื่อมิให้แสงส่องถึงพื้น เพราะหากสาหร่ายโดนแสงมากเกินไปจะทำให้สาหร่ายชนิดนี้โตช้าและตายในที่สุด การหว่านสาหร่ายควรหว่านสาหร่ายให้กระจายทั่วบริเวณบ่อ เมื่อถึงเวลาจะถ่ายน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้งก็หาแผงกั้นสาหร่ายไปกั้นไม่ให้สาหร่ายไหลไปตามน้ำที่ถ่ายออกจากบ่อ เมื่อถ่ายน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้งได้ตามความต้องการแล้วก็ปิดช่องถ่ายน้ำ ต่อมาก็เช็คความเค็มในบ่อบำบัดที่เลี้ยงสาหร่ายให้อยู่ในระดับความเค็มที่ 20-30 ส่วนในพัน  อาหารของสาหร่ายคือเศษอาหารกุ้งที่หว่านให้กุ้งกินและหลงเหลืออยู่ อาหารของสาหร่ายอีกอย่างคือแอมโมเนียที่เกิดขึ้นอยู่บริเวณบ่อ จึงทำให้สาหร่ายเจริญเติบโตได้เต็มที่ เมื่อสาหร่ายโตเต็มที่ก็สามารถทยอยเก็บเกี่ยวส่วนที่ได้ขนาดออกสู่ท้องตลาด และส่วนที่เหลือคอยให้เจริญงอกงามต่อไปครับ
   เป็นอย่างไรบ้างครับสำหรับข้อมูลการเลี้ยงสาหร่ายในบ่อบำบัดของบ่อกุ้ง ผู้อ่านท่านใดที่สนใจสามารถนำเอาไปเลี้ยงเป็นอาชีพเสริมได้นะครับ เพราะการเลี้ยงสาหร่ายในบ่อบำบัดนั้น ใช้ต้นทุนในการผลิตต่ำ และใช้เวลาในการเลี้ยงไม่นานเกินไป ผลผลิตของสาหร่ายก็สามารถเก็บเกี่ยวได้ตลอดจนกว่าจะจับกุ้งออกจำหน่าย ยิ่งตอนนี้ราคากุ้งตกต่ำ เราก็สามารถเอารายได้จากการเลี้ยงสาหร่ายไปช่วยเพิ่มรายได้อีกทางหนึ่ง นอกเหนือจากการเลี้ยงกุ้งเพียงอย่างเดียว

เอกสารอ้างอิง

กาญจนภาชน์  ลิ่วมโนมนต์. 2547. สาหร่ายวุ้น. นิตยสารประมงธุรกิจ. ปีที่ 5 ฉบับที่ 57 เดือน กรกฎาคม. หน้า 116-  118.
http://www.ku.ac.th/e-magazine/march47/agri/seaweed.html
www.pla-game.com/pla2/viewtopic.php?t=266
www.siamensis.org