ในอดีตการเลี้ยงกุ้งกุลาดำกันชุกชุม และต่อมาได้ประสบปัญหาของโรคกุ้งกุลาดำทำให้ผู้เลี้ยงกุ้งกุลาดำส่วนมากประสบปัญหาการขาดทุนกันเยอะไม่หนำซ้ำราคากุ้งกุลาดำยังตกต่ำ  ประสบกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นผู้เลี้ยงกุ้งเลยปล่อยให้บ่อกุ้งนั้นว่างเปล่าโดยไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไรเลย  ซึ่งคิดดูแล้วพื้นที่บ่อที่ว่างเปล่าอยู่นั้นยังสามารถนำมาทำประโยชน์ได้อีกหลายอย่างเลยทีเดียว  เช่น การเลี้ยงพืชและสัตว์น้ำทะเล จำพวก ปู ปลา กุ้ง และหอยต่าง ๆ  ซึ่งผมขอเสนอธุรกิจการเลี้ยงปลาน้ำเค็มแบบผสมผสาน....เอ๋...คุณคงคิดว่าการเลี้ยงปลาแบบผสมผสานนั้นเป็นอย่างไร  ซึ่งการเลี้ยงที่ผมหมายถึงนั้นก็คือ  การเลี้ยงสาหร่ายร่วมกับปลากะพง คุณคงนึกแปลกใจว่าจะเลี้ยงร่วมกันได้จริงหรือและปลากะพงไม่กินสาหร่ายเสียอย่างไร..ใครงง..   โปรดอ่านย่อหน้าต่อไปครับ
       เมื่อเกษตรกรคิดจะเลี้ยงสาหร่ายรวมกับปลากะพง  เริ่มต้นเกษตรกรต้องมีการเตรียมบ่อ  การเตรียมบ่อก็เหมือนกับการเตรียมบ่อโดยทั่วไปจากนั้นเกษตรกรเตรียมสาหร่ายที่จะนำมาเลี้ยงซึ่งสาหร่ายที่จะนำมาเลี้ยงนั้น ขึ้นอยู่กับเกษตรกรว่าจะนำสาหร่ายชนิดใดมาเลี้ยง  สาหร่ายที่จะนำมาเลี้ยงนั้นควรหาสาหร่ายที่มีอยู่ทั่วไปโดยหาไม่ยากนักและเป็นที่ต้องการของตลาด  ได้แก่  สาหร่ายผมนาง  สาหร่ายพลวง  และสาหร่ายเขากวาง ซึ่งสาหร่ายดังกล่าวนั้นผู้บริโภคนิยมนำไปเลี้ยงหอยเป๋าฮื้อและอุตสาหกรรมอื่น ๆ ต่อไป และนำไปประกอบการนำไปใช้ในอุสาหกรรมเครื่องสำอาง อุตสาหกรรมกาวลาแท็กซ์ ฯลฯ
       สำหรับสาหร่ายที่จะเลี้ยงในบ่อให้นำมาสาดให้กระจายทั่วบ่อ ในอัตรา  100 ก.ก. ต่อ 1 ไร่จากนั้นเกษตรกรควรเลี้ยงสาหร่ายโดยประมาณ  2  สัปดาห์  เพื่อให้สาหร่ายฟื้นตัว เจริญงอกงามเสียก่อน  จากนั้นจึงนำปลากะพงขาวลงปล่อยช่วงแรกเกษตรกรควรให้อาหารปลากะพงวันละ  2 มื้อ  เช้า – เย็น เป็นประจำทุกวันเมื่อปลากะพงขนาด   5 -6 นิ้ว ควรให้อาหารวันละมื้อก็พอหลังจากนั้นในการให้อาหารต้องกำหนดเวลาการให้ด้วย   เพื่อให้ปลาเกิดความเคยชินเมื่อได้เวลาแล้วปลาจะว่ายน้ำมากินอาหารเลย  นิสัยปลากะพงชอบขึ้นมาฮุบกินอาหารบนผิวน้ำทำให้อาหารแตกกระจายทั่วบ่อ  ส่วนนี้เลยเป็นประโยชน์ต่อสาหร่าย แต่สาหร่ายไม่ได้กินโดยตรงจากปลากะพง และเมื่อปลากะพงกินอาหารเข้าไปก็จะถ่ายออกมามูลของปลากะพงก็เป็นอาหารของสาหร่ายอีก  ด้วย เแต่เกษตรกรไม่ควรให้อาหารปลากะพงมากเกินไปเพราะจะทำให้เศษอาหารเหลือและจะทำให้ระบบนิเวศน์ในบ่อเสียทำให้สาหร่ายตายได้
อีกทางหนึ่งเกษตรกรคงจะมีความรู้เรื่องแอมโมเนียในพื้นบ่อ  ซึ่งการเลี้ยงปลากะพงขาวปัญหาอีกอย่างหนึ่งคือการเกิดขึ้นของแอมโมเนียในบ่อในจุดนี้เกษตรกรไม่ต้องวิตกเพราะสาหร่ายที่เกษตรกรเลี้ยงอยู่นั้นคือตัวกำจัดแอมโมเนียได้ดีเลยทีเดียว  และแอมโมเนียก็เป็นประโยชน์ต่อสาหร่าย  เช่นกัน ซึ่งการเก็บเกี่ยวผลผลิตของสาหร่ายก็จะเก็บรวบรวมทุก  2  สัปดาห์  โดยวิธีการเก็บก็จะใช้วิธีลงไปรวบรวมเก็บในบ่อโดยจะกระจายเก็บทั่วไป  แต่ควรระวังในการเก็บคือระมัดระวังไม่ให้เสียงดังและควรระวังไม่ให้ปลาตื่นตกใจ  หากปลาตื่นตกใจก็จะส่งผลกระทบต่อการกินอาหารของปลาลดลงด้วยและจะส่งผลกระทบต่อปลากะพงขาวในภายหลัง
การตลาดและการจำหน่ายในปัจจุบันนี้   สาหร่ายผมนาง   สาหร่ายเขากวาง และสาหร่ายพลวงยังเป็นที่ต้องการของตลาดเป็นจำนวนมาก  โดยเฉพาะเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงหอยเป๋าฮื้อทั้งนี้หอยเป๋าฮื้อจะบริโภคสาหร่ายเป็นจำนวนมากต่อวันดังนั้นเกษตรกรที่เลี้ยงสาหร่ายจึงขายสาหร่ายได้ราคาตามความต้องการ  โดยราคาซื้อขายอยู่ที่กิโลกรัมละ  5-10  บาท ขึ้นอยู่กับชนิดของสาหร่ายและปริมาณสาหร่ายที่ออกสู่ท้องตลาด
สำหรับระยะเวลาการเก็บรวบรวมสาหร่ายสามารถเก็บรวบรวมไปได้เรื่อยๆ  จนกว่าจะจับปลากะพงขายซึ่งใช้เวลาประมาณ  8-10  เดือน จากนั้นเมื่อจับปลากะพงขายเรียบร้อยแล้วก็จะปรับปรุงบ่อตากบ่อเพื่อเตรียมเลี้ยงในรุ่นต่อไป
                 ปัญหาการเลี้ยงสัตว์น้ำแล้วมีการขาดทุนก็พบกันบ่อยในกลุ่มเกษตรกร  แต่เกษตรกรไม่ควรจะหยุดตรงนั้นเมื่อมีแนวทางและโอกาสเกษตรกรก็ควรสู้ต่อไป  เช่น  อาชีพการเลี้ยงสาหร่ายร่วมกับปลากะพงขาวหน้าจะเป็นอีกช่องทางอาชีพหนึ่งที่จะช่วยให้เกษตรกรได้ใช้ประโยชน์จากบ่อกุ้งร้างและสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวแม้จะไม่เป็นกอบเป็นกำเหมือนอาชีพอื่นก็ตาม  แต่ก็พอจะเยียวยาเกษตรกรได้บ้างครับผม


เอกสารอ้างอิง
อ.ปัทวี  บัวทอง. วิทยาลัยประมงชุมพรเขตอุดมศักดิ์. นิตยสารธุรกิจสัตว์น้ำ. ปีที่ 3 ฉบับที่ 25
เดือน  เมษายน 2551.หน้า 76-78.
สิเทพ  วันกลัด. นิตยสารคัมภีร์เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ. ฉบับที่ 33 ปีที่ 3 เดือน กุมภาพันธ์  2547.
หน้า 71-74.
ผศ.ศักดิ์  สุนทรเสณี. บางปะกงฟาร์ม. นิตยสารสร้างเงินสร้างงาน. ปีที่  4   ฉบับที่  042
    เดือน พฤศจิกายน 2550. หน้า  99-101.