ยุทธ์ศาสตร์แบบไหนกุ้งไทยจะกลับคืนมา

                                                                                                                           

โดย นายชัชวิน  มาลี

   การเลี้ยงกุ้งไทยในทุกวันนี้  ไม่ว่าจะเป็นการเลี้ยงกุ้งกุลาดำหรือ การเลี้ยงกุ้งขาวอาจไม่ใช่เป็นเรื่องง่ายเช่นแต่ก่อน  เนื่องจากสภาวะแวดล้อมปัจจุบันที่เป็นปัจจัยเสี่ยงมีมากขึ้นหลายๆด้าน ตั้งแต่ภาวะราคาน้ำมันแพง ราคากุ้งยังคงตกต่ำรวมถึงสภาวะโลกร้อนอากาศแปรปรวน ความเสื่อมโทรมของแหล่งน้ำในบางพื้นที่และปัญหาโรคกำลังระบาดและการกีดกันทางการค้าจากสหรัฐและ  อียู  เมื่อเป็นเช่นนี้เกษตรกรที่ประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งนั้นต้องเปลี่ยนมาปรับกลยุทธ์เพื่อหา แนวทางการเลี้ยงกุ้งให้พออยู่ได้โดยถือคติว่าให้พอมีพอได้เลี้ยงกุ้งบ้างพลางๆดีกว่าปล่อยให้บ่อกุ้งร้างไปเสียเปล่า  ถึงแม้ว่าจะเป็นการเสี่ยงไปบ้างแต่เมื่อน้ำเค็มมาเยือนแล้วก็ต้องลุกขึ้นมาสู้กันใหม่

เกษตรกรต้องปฏิบัติเช่นไรในสภาวะการเลี้ยงกุ้งไทยในตอนนี้
   การเลี้ยงกุ้งมีเกษตรกรอีกหลายคนบอกว่าชอบที่จะประกอบอาชีพนี้ เพราะนอกจากเป็นอาชีพที่ท้าทายแล้ว  การเลี้ยงกุ้งยังทำให้เขามีรายได้งดงามเป็นกอบเป็นกำ เมื่อได้สอบถาม เกษตรกรว่ากุ้งที่เลี้ยงอยู่นั้นถ้าหากไม่โชคร้ายเจอปัญหากุ้งเป็นโรคระบาดราคากุ้งตกต่ำหรือแหล่งน้ำที่แปรปรวนมากนัก     บางรุ่นก็สามารถที่จะเลี้ยงและผลิตกุ้งได้ตามปกติ  แต่เกษตรกรดันต้องมาเจอกับเรื่องของต้นทุนอาหารปัจจัยเสี่ยงเรื่อราคาตกต่ำ  ต้นทุนการผลิตที่สูงเมื่อมาสรุปยอดค่าใช้จ่ายควบคู่ไปกับการดูแลจัดการในส่วนนี้ไป ผลน่ามีกำไรมาบ้างก็มาเสียตรงจุดนี้  จึงเป็นคำถามมาว่าทำไมเกษตรกรถึงหมดกำลังใจในอาชีพเลี้ยงกุ้งในปัจจุบัน

แนวทางใหม่การเลี้ยงกุ้ง
   เกษตรกรที่พอมีกำลังมีทุนอยู่แล้วจึงได้ลองหันมาใช้วิธีการเลี้ยงกุ้งผสมผสานกับการเลี้ยงปลาบ้างหรือเลี้ยงกุ้งไปสัก 1-2 รอบจากนั้นสลับมาเลี้ยงปลาก็เป็นการช่วยปรับสภาพของน้ำให้ดีขึ้นอีกทางหนึ่งหรือบางรายหากว่าน้ำจืดมากๆ ก็หันมาใช้วิธีรวบรวมลูกกุ้งก้ามกรามจากเกษตรกรที่ไปหาจากแหล่งธรรมชาติซื้อมากิโลกรัมละ 170-180 บาทมาปล่อยเลี้ยงไว้ในบ่อกุ้งประมาณ 200ก.ก.ปล่อยเลี้ยงไป 2-3  เดือนก่อนจับขาย ทำให้เกษตรกรมีกำไร 30,000-40,000 บาท  เกษตรกร บางรายมีไอเดียทดลองเลี้ยงกุ้งขาวควบคู่ไปกับการเลี้ยงปลานิลหรือปลาทับทิมโดยใช้วิธีกางกระชังเลี้ยงปลาควบคู่ไปพร้อมกับการเลี้ยงกุ้งเมื่อเลี้ยงไป 3-4 เดือนเกษตรกร จึงทยอยจับปลาควบคู่กับการจับกุ้งขายพร้อมทีเดียว ผลกำไรที่ได้จึงมีทางเลือกเพิ่มขึ้นจากการขายปลาบ้าง ขายกุ้งบ้างที่กล่าวมา คาดว่าน่าจะมีผลกระทบไม่มากก็น้อยในหลายๆพื้นที่ แต่พื้นที่หนักสุดๆเท่าที่เจอมาด้วยตัวเอง  ยกตัวอย่างที่ผู้เขียนไปพบมาที่บริเวณรอบทะเลสาบสงขลาบริเวณ อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง  ซึ่งบริเวณนี้เกษตรกรต้องคอยลุ้นว่าจะเลี้ยงกุ้งกันผ่านหรือไม่ผ่านอุปสรรคปัญหาที่ผู้เลี้ยงกุ้งต้องเจอ  คือ  สภาวะแหล่งน้ำที่บางช่วงจะไม่มีความเค็มติดต่อกันนานประมาณ 1-2 ปี ประการที่ 2  เนื่องจากภาคใต้บางช่วงมีฝนตกหนักหากเลี้ยงกุ้งผ่านแล้วอุปสรรคปัญหาที่ต้องเจอเช่นบางครั้งพอจะจับขายแล้วคาดว่าจะมีกำไรสัก 1-2 แสนหรือรายที่เลี้ยงมากๆ คิดว่าผลกำไรสัก 1-2 ล้านเป็นอย่างน้อย ในความเป็นจริงทราบหรือไม่ครับ เพราะอะไร มโนภาพวาดฝันไว้กลางอากาศต้องหลุดลอยไปเพราะน้ำท่วมใหญ่ พัดพากุ้งที่เลี้ยงไปจนเกลี้ยง  ทุกสิ่งทุกอย่างไปตามน้ำทั้งหมด บางคนแทบคิดฆ่าตัวตายเพราะรับสภาพตรงนี้ไม่ได้  เนื่องจากทุนก็หายกำไรก็หมด ประการที่ 3 ในช่วงนี้ที่ผ่านมา น้ำเค็มเริ่มมีแล้วแต่ที่ไม่มีก็คือ ทุนๆที่จะไปเลี้ยงเพราะทุกคนก็ทราบว่า การเลี้ยงกุ้งยังพอมีโอกาสเลี้ยงได้แต่ที่ไม่ผ่าน นั่นก็คือเรื่องราคา รวมถึงปัจจัยเสี่ยงที่ลงทุนไปเช่น หากเราลงทุนไป 3-4  แสนบาทต่อบ่อ หากได้ผลกำไรเพียงแค่ 3-4 หมื่นบาท เกษตรกรหลายรายจึงบอกว่าไม่อยากเสี่ยงดีกว่าในปัจจุบันเกษตรกรแถบ  อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง ก็เลยต้องหยุดเลี้ยงกุ้งกันแบบคอยรอโอกาสจังหวะหากมีราคาดีขึ้นมาบ้างบางรายเปลี่ยนสภาพบ่อหันมาเลี้ยงปลาไปทดแทนไปก่อนบ้าง หรือไม่ก็หันมาปลูกปาล์ม ปลูกยาง ตามความถนัดกันไป
   ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องหันมามองปัญหา การเลี้ยงกุ้งไทยกันอย่างจริงจังหรือยัง  หากเราไม่หันหน้ากันเข้ามาร่วมมือกันไม่ว่ารัฐบาลหรือเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งทั้งนี้เกษตรกรบอกมาว่ารัฐบาลต้องคิดหาขยายกลไกของตลาดขยายการลงทุน และประกันราคากุ้งให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ ต่อให้เรามีมาตรฐาน GAP หรือ COC ก็ช่วยอะไรไปได้ไม่มากในเมื่อผู้เลี้ยงยังคงไม่ค่อยมีทางเลือกมากกว่านี้  หนทางที่จะช่วยเกษตรกรสามารถเลี้ยงกุ้งอยู่ได้คือให้รัฐบาลควรส่งเสริมให้ประชาชนในประเทศหันมาบริโภคกุ้งไทยให้มากขึ้น ฃึ่งเกษตรกรผู้เลี้ยงก็ต้องยึดหลักการเลี้ยงกุ้งไทยต้องมีมาตรฐานและปลอดสารพิษ ส่วนเรื่องที่สำคัญที่สุดก็คือตอนนี้ทุนที่จะมาดำเนินการปัจจุบันการเลี้ยงกุ้งทุกคนก็ทราบดีว่าเกษตรกรสิ้นเนื้อประดาตัวกันไปหลายรายแล้ว ทั้งโฉนดที่ดินทรัพย์สินที่เอาไปจำนองอยู่ที่ธนาคาร  ผู้เลี้ยงกุ้งฝากรัฐบาลว่า โครงการไทยเข้มแข็งพอมีหนทางใหนที่จะช่วยเหลือกันได้บ้าง เผื่อบางทีเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งจะได้กลับมามาคึกคักกันใหม่อีกครั้ง

เอกสารอ้างอิง