กลับมาเจอกันอีกครั้งในช่วง “ของดีมีประโยชน์” กับ อนุพงศ์   ใกล้ปีใหม่กันแล้วหล่าว พันพรือกันบ้างพี่น้อง ที่ผ่านมากิจการที่ดำเนินอยู่ หากประสบความสำเร็จก็น่ายินดีปรีดา ท่านใดที่กำลังมองหาโอกาส ลู่ทางทำกินลองหันมาทางนี้ เพราะผมได้จัดสิ่งที่ดีมาเขย่าวงการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่สร้างจริง เลี้ยงกันจริงๆ ประสบความสำเร็จกันจริงๆ โดยไม่ใช้แสตนอินเข้ามาช่วย ถือว่าเป็นของขวัญคืนกำไรในปีใหม่มอบกลับมาสู่ท่าน เป็นโปรโมชั่นพิเศษก็แล้วกัน หากท่านสนใจจะนำไปประกอบอาชีพในครอบครัวหรือจะขยายเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ ด้านเชิงพานิชย์ก็ย่อมได้นั่นก็คือ การเลี้ยงปลาในระบบน้ำหมุนเวียนไงละครับ

การเลี้ยงปลารูปแบบเดิมเดิม
   ในสมัยก่อนชาวบ้านที่เลี้ยงปลาหากบอกเขาว่าเลี้ยงปลาระบบปิดชาวบ้านบางคนยังคงไม่ทราบว่าน่าตาเป็นอย่างไรอาจจะคิดว่าขุดบ่อดึงน้ำเข้า เลี้ยงปลา เมื่อจะขายปลาก็ดูดน้ำทิ้งเพียงแค่นี้ก็จบ  แต่ในปัจจุบันการเลี้ยงปลาระบบปิดได้ถูกนำพัฒนาวิธีการเลี้ยงสัตว์น้ำไม่ว่าในบ่อดิน บ่อนากุ้งร้าง หรือเลี้ยงในกระชังเกษตรกรผู้เลี้ยงต้องพบปัญหาทุกครั้งที่เริ่มลงมือเลี้ยงสัตว์น้ำอาทิเช่นเกษตรกรที่เลี้ยงในกระชังได้สักระยะประมาณ 2-3 เดือน เราต้องหมั่นคอยตรวจเช็คว่ากระชังที่เลี้ยงรั่ว ขาด หรือไม่ถ้าเสียหายมากก็ต้องรื้อเปลี่ยนกระชังใหม่ยังไม่รวมปัญหาอื่นๆที่ตามมาอีกจิปาถะ
   สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง  ได้พัฒนารูปแบบการเลี้ยงปลาในระบบปิดโดยทดลองเลี้ยงในถังขนาด 2000 ลิตรและเริ่มพัฒนามาเลี้ยงใน  ถังไฟเบอร์ขนาด 5000 ลิตร  กระทั่งขยายมาเลี้ยงในบ่อผ้าใบขนาด 100 ตัน ตามลำดับโดยใช้ปั้มขนาด 2 นิ้ว ขับเคลื่อนสูบจ่ายน้ำในระบบหมุนเวียน แต่อย่างไรก็ตามทางสถาบันฯ  ยังเดินหน้าพัฒนารูปแบบเลี้ยงปลาอย่างต่อเนื่อง ถึงแม้ปัญหาอาจมีบ้างขณะการเลี้ยงปลาเราอย่าท้อ ปัจจุบันค่อยๆลองเพิ่มอัตราความหนาแน่นของปลาที่เลี้ยงในแต่ละระบบให้ใกล้เคียงกับต่างประเทศที่เขาเลี้ยงประสบผลสำเร็จมาแล้ว

แนวทางเลือกใหม่ (เลี้ยงปลาระบบปิด)
   ปัจจุบันการเลี้ยงปลาในระบบปิด(ระบบน้ำหมุนเวียน) กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นตามลำดับ  ในต่างประเทศเขามีการพัฒนาการเพาะเลี้ยงมาก่อนเราแล้วหลายปี ดังนั้นสถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งโดยกลุ่มวิจัยระบบฯ ได้ทดลองเลี้ยงปลาในระบบน้ำหมุนเวียนประสบความสำเร็จมาแล้ว เช่น การเลี้ยงปลาหมอทะเลเพื่อใช้เป็นพ่อ-แม่พันธุ์  โดยเริ่มเลี้ยงปลาหมอทะเล ขนาดประมาณ 900 กรัม  ทดลองเลี้ยงไป  44  เดือนได้ปลาหมอทะเลขนาดประมาณ   55.7 กิโลกรัม  และทดลองเลี้ยงปลากะรังดอกแดงในระยะวัยรุ่นเพื่อผลิตให้ได้ตามขนาดตลาดโดยใช้ลูกปลาขนาดประมาณ63.3กรัมเลี้ยง  ประมาณ 5 เดือนปรากฎว่าปลากะรังดอกแดงมีขนาด 437.5 กรัมซึ่งนับว่าประสบความสำเร็จ ผลผลิตเป็นที่น่าพอใจเมื่อเทียบกับการเลี้ยงปลาในกระชัง อย่างไรก็ตาม  ปลาชนิดอื่นๆ เช่น ปลากะพงขาว ปลาตะกรับจุดฟ้า ปลากะรังหน้างอน ปลาดุกทะเล กำลังอยู่ระหว่างทดลองเลี้ยงในระบบน้ำหมุนเวียนอยู่ในปัจจุบัน

รูปแบบการเลี้ยงปลาระบบน้ำหมุนเวียน
          ทางสถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง  เรามีบ่อของเดิมแค่นำมาประยุกต์ต่อด้วยท่อพีวีซีเชื่อมโยงไปยังบ่อเลี้ยง บ่อบำบัดและบ่อพักน้ำในระบบน้ำหมุนเวียน ตามรูปแบบให้ท่านทราบโดยสังเขป
-   บ่อเลี้ยง  ปัจจุบันใช้บ่อกลมและบ่อไฟเบอร์สี่เหลี่ยมขนาด 5 ตัน ส่วนการเลี้ยงปลาหมอทะเลใช้บ่อปูนกลม ขนาด 150 ตัน บ่อพักน้ำขนาด 150 ตัน 1 บ่อ
-   ระบบน้ำหมุนเวียน  ใช้บ่อขนาดยาว 10 เมตร กว้าง 1.2 เมตร ลึก 1 เมตร  จากนั้นเติมแอมโมเนียคลอไรด์ 1 mg/L ใส่ลงในระบบปิดเครื่องให้ทำงานหมุนเวียนประมาณ 3 อาทิตย์ เพื่อให้มีเชื้อไนตริฟลายอิงเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยใช้สาหร่ายพวงองุ่นมาแขวนไว้ในบ่อเพื่อบำบัดคุณภาพน้ำอีกทางหนึ่งด้วย
-   ระบบบำบัดน้ำบ่อที่ 1  น้ำที่ไหลจากบ่อเลี้ยงจำพวกตะกอนจะถูกส่งมาทำให้ตกตะกอนด้วยเครื่องดรัมฟิลเตอร์ขนาด 100 ไมครอน ในบ่อที่ 2 เราใช้จำพวกเศษอิฐ เปลือกหอยใส่ถุงเอาไว้ดักกรองตะกอน บ่อบำบัดที่ 3 นำสาหร่ายมาแขวนไว้ พร้อมติดตั้งหลอดแสง UV ฆ่าเชื้อโรคก่อนที่น้ำไหลไปยังบ่อพักน้ำ
-   ระบบเติมลมให้อ๊อกซิเจน ใช้เครื่องซุปเปอร์ชาร์ท มีมอเตอร์ไฟฟ้าขนาด 0.5 แรงม้า เป็นตัวฉุดลากในบ่อบำบัดน้ำใช้ออกซิเจนต่อหัวทรายช่วยเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียจำพวก ไนตริฟลายอิงที่อยู่ในบ่อบำบัด

ข้อดีการเลี้ยงปลาระบบปิด
1.  เราสามารถควบคุมจัดการเรื่อง ตะกอนของเสียได้ง่ายและสะดวกโดยการใช้ไบโอฟิลเตอร์หรือใยแก้ว หรือเศษวัสดุต่างๆ เมื่อระบบบำบัดน้ำสกปรกก็ปิดและทำความสะอาดฉีดล้างโดยไม่ยุ่งยาก
2.  สามารถเลี้ยงปลาได้ทุกฤดูกาลตลอดปี อาจนำเทคโนโลยีมาคอยควบคุมดูแลเพื่อแบ่งเบาภาระไปบ้าง เช่น เครื่องซุปเปอร์ชาร์ท ไทด์เมอร์  ปั้มสูบน้ำ ปั้มให้อากาศ
3.  เลี้ยงปลาได้ดีกว่าการเลี้ยงในกระชังเลี้ยงปลาได้หลายชนิด จากผลยืนยันการทดลองเลี้ยงปลามาแล้วก่อนหน้านี้
4.  สามารถพัฒนาเพิ่มอัตราความหนาแน่นได้ถ้าหากนำไปใช้ในรูปแบบเชิงพานิชย์ ขนาดใหญ่เพื่อให้ได้จุด คุ้มทุน คุ้มค่าต่อการลงทุนเลี้ยงปลา
5.   วัสดุอุปกรณ์สามารถลดต้นทุนการผลิตได้หากผู้ประกอบการมีไอเดียวิธีการจัดการที่ดี
6.   ใช้พื้นที่การเลี้ยงไม่มากนัก ทำให้ประหยัดต้นทุนดูแลและจัดการ

ข้อเสียการเลี้ยงปลาระบบปิด
การเลี้ยงปลาในระบบน้ำหมุนเวียนกรณีมีความหนาแน่น หากกรณีน้ำเสีย ไฟฟ้าดับ อ๊อกซิเจนไม่เพียงพอ หรือเกิดโรคระบาด จะเกิดขึ้นพร้อมๆกัน ทั้งระบบ  ทำให้เกิดความเสี่ยงต่ออัตราการตายสูงผู้เลี้ยงจำเป็นต้องออกแบบมาตรการควบคุมป้องกันต่อสิ่งที่พร้อมจะเกิดขึ้นได้ในทุกเมื่อ ตามพื้นฐานอย่างมีความรู้และเข้าใจ
อนาคตการเลี้ยงปลาในระบบน้ำหมุนเวียน  เริ่มมีคนรู้จักและสนใจมากขึ้น ตามลำดับ  นอกจากนี้ทรัพยากรสัตว์น้ำ เริ่มลดน้อยลงต่อเนื่อง ประการสำคัญเราไม่ทราบได้ว่าสัตว์น้ำที่เรา  ซื้อหาอยู่ประจำ นอกจากราคาที่แพงแล้วแถมท้ายด้วย มีสารตกค้างอยู่หรือไม่ จริงมั้ยครับ เราสามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้ตัวเรา ครอบครัว และบุคคลรอบข้างได้ด้วยมาลองศึกษาการเลี้ยงปลาในระบบน้ำหมุนเวียนหากท่านหาทำเลที่เหมาะสมบวกด้วยมีใจรักเป็นทุนเดิมพัน โอกาสที่เปิดกว้าง เส้นทางเศรษฐีคงอยู่ไม่ไกล

เอกสารอ้างอิง
เอกสารวิจัยการเลี้ยงปลาหมอทะเลในระบบน้ำหมุนเวียนแบบปิดโดยการบำบัดน้ำทางชีวภาพ หน้า
263-270
การเลี้ยงปลากะรังในระบบน้ำหมุนเวียนแบบปิดโดยการบำบัดน้ำทางชีวภาพ 2 ระบบ วารสารการ
ประมง หน้า 409-415 ปีที่ 59 ฉบับที่ 5 เดือน กันยายน – ตุลาคม 2549

---