Hemitaurichthys zoster
    สกุล Chaetodon
    เป็นกลุ่มปลาที่ใหญ่ที่สุดในครอบครัวนี้ เป็นกลุ่มปลาที่สามารถลี้ยงในตู้ได้ง่าย เพราะสามารถฝึกให้กินอาหารสำเร็จรูปได้ อาทิเช่น

           
ผีเสื้อทิงเกอร์Chaetodon tinkeri              ผีเสื้อสีทอง C. semilarvatus               ผีเสื้อแพนด้า C. adiergastos

  
ผีเสื้อพระจันทร์ C.lunula                           ผีเสื้อลายไขว้ C. auriga                           ผีเสื้อคอยาว C. collare 

    
ผีเสื้ออมไข่ C. trifasciatus            ผีเสื้อแปดขีด C. octofasciatus               ผีเสื้อลายทะแยง C. vagabundus
    สกุล Chelmon
    คงเป็นกลุ่มปลาที่รู้จักกันดีเพราะหนึ่งในสมาชิกกลุ่มนี้คือ ผีเสื้อนกกระจิบ ซึ่งเป็นปลาทะเลที่ได้รับความนิยมมาก ลักษณะที่สำคัญคือ มีปากคล้ายท่อไม่ยาวนัก ลำตัวเป็นทรงสามเหลี่ยมมุมตัด ประกอบไปด้วยปลา 3 ชนิด แต่มีเพียงชนิดเดียวที่แพร่กระจายในเมืองไทยคือ ผีเสื้อนกกระจิบ (Chelmon rostratus) ซึ่งพบทั่วไปในฝั่งทะเลอันดามันและชุกชุมในอ่าวไทย หากจะนำมาเลี้ยงในตู้ควรให้อาหารพวกไรทะเล หนอนแดง หอยลายหรือกุ้งสับสลับผลัดเปลี่ยนกันไป

                                                  

                                                        Chelmon rostratus

    สกุล Forcipiger
    ลักษณะสำคัญของปลาสกุลนี้คือ มีปากที่พัฒนาออกมาให้เป็นท่อยาว เพื่อหาอาหารตามซอกหิน เช่น ผีเสื้อปากยาว (Forcipiger flavissimus) เป็นปลาที่สามารถปรับตัวในการเลี้ยงได้ดีอีกชนิดหนึ่ง เพียงแต่ช่วงแรก ๆ ของการเลี้ยงอาจจะให้กินไรทะเลก่อน จากนั้นจากนั้นจึงให้กินอาหารสดได้

                                       
                               

                                        Forcipiger flavissimus
    สกุล Henniochus
    ปลาในกลุ่มนี้มีความโดเด่นตรงที่การมีก้านครีบพัฒนาออกมาให้ยาวเป็นเส้น เป็นกลุ่มปลาที่กินอาหารได้ค่อนข้างหลากหลาย และปรับตัวได้ค่อนข้างดี เช่น โนรีหรือ โนรีเกล็ด (Heniochus diphreutes) เป็นปลาที่เลี้ยงค่อนข้างง่าย แต่ต้องระวังเรื่องของคุณภาพน้ำจะต้องหมุนเวียนดี

                              

             
                                     Heniochus diphreutes
    สกุล Parachaetodon
    ประกอบไปด้วยปลาผีเสื้อเพียงชนิดเดียวและมักอาศัยอยู่ในบริเวณน้ำขุ่น หรือบางครั้งอาจพบตามกองหินและแนหญ้าทะเล ซึ่งแตกต่างจากผีเสื้อกลุ่มอื่น ๆ เช่น กระจิบปากสั้น (Parachaetoodon ocellatus) เป็นผีเสื้อที่เหมาะกับผู้ที่เริ่มเลี้ยงปลาผีเสื้อ เนื่องจากเลี้ยงได้ง่าย และกินอาหารแทบทุกชนิด 

                                                             

                                                            Parachaetoodon ocellatus
    



    สกุล Coradion
    เช่น กระจิบน้ำลึก (Coradion altivelis) เป็นปลาที่เลี้ยงได้ง่าย เนื่องจากสามารถฝึกให้กินอาหารสำเร็จรูปต่าง ๆ ได้ดีและยังปรับตัวให้เข้ากับสภาพตู้ได้ดีอีกด้วย

             
    
           
                      Coradion altivelis
    การเลี้ยงปลาผีเสื้อ
    แม้ว่าปลาผีเสื้อจะเป็นปลาสวยงามที่ได้รับความสนใจจากคนรักปลา แต่ว่าปลาในกลุ่มปลาผีเสื้อนั้นไม่ใช่ปลาที่สามารถเลี้ยงได้ง่ายดายนัก และไม่เหมาะกับผู้เลี้ยงมือใหม่เป็นอย่างยิ่ง หลายชนิดไม่สามารถเลี้ยงให้รอดได้ในตู้ปลาเช่น ปลาผีเสื้อลายเสือ (Chaetodon meyeri) หรือแม้กระทั่งผีเสื้อเหลือง (C. andamanensis) เนื่องจากอาหารหลักของพวกมันคือโพลิปของปะการังเพียงอย่างเดียว ดังนั้นศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับปลาผีเสื้อให้ดีเสียก่อนโดยเฉพาะอย่างยิ่งพฤติกรรมการกินอาหาร ตลอดจนความไปได้ในการดำรงชีวิตของปลาภายในตู้ ในเบื้องต้นพบว่าปลาที่ได้มาใหม่จะยังไม่กินอาหารสำเร็จรูปที่ให้ในทันที และวิธีที่ดีที่สุดในการฝึกปลาให้กินอาหรนั้นก็คือ การให้หอยลายอ้าเปลือกที่ล้างให้สะอาดด้วยน้ำจืดใส่ไปในตู้ให้ปลาจิกินเอง หรือการอาหารทะเลสดสับละเอียดที่แช่แข็งแล้วบิให้ปลากินทีละน้อย หรืออาจเริ่มฝึกเลี้ยงปลาผีเสื้อด้วยไรทะเลที่สะอาดด้วยการล้างด้วยน้ำจืดหลาย ๆ ครั้งแล้วแช่น้ำจืดไว้ประมาณ 10 นาทีก่อนให้ จากนั้นให้ผู้เลี้ยงสังเกตการณ์กินของปลาหากปลากินอาหารดีขึ้นก็อาจจะลองให้อาหารสำเร็จรูปสลับไปบ้างก็ได้
    อย่างไรก็ตามในการเลี้ยงปลาผีเสื้อนั้นผู้เลี้ยงต้องมีการดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษ ทั้งในเรื่องการควบคุมคุณภาพน้ำ อุณหภูมิ และอาหาร อันเป็นปัจจัยสำคัญลำดับต้น ๆ ในการรักษาชีวิตของปลากลุ่มนี้ให้รอดในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
พิชัย สนแจ้ง. 2528. การศึกษาอนุกรมวิธารของปลาผีเสื้อในน่านน้ำไทย. วิทยานิพนธ์
         มหาบัณฑิต. วิทยาศาสตร์การประมง. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 162 น.
ภวพล ศุภนันทนานนท์.2550.ผีเสื้อแห่งท้องทะเล.นิตยสารอควา.ปีที่5.ฉบับที่51.หน้า 86-103.
Allen,G.R.1980.Butterfly and Angelfishes of the world.Vol.2.Atlantic Ocean,Caribbean    Sea,Red Sea,and the Indo-Pacific.Wiley-Interscience Publ.New York,352 pp.
Burgess, W.E.1978. Butterflyfishes of the World.A monograph of the family Chaetodonnidae. T.F.H. Publ.Inc.Neptune, NJ.832 pp.
ขอขอบคุณ..เวบไซต์ต่าง ๆ ที่เอื้อเฟื้อภาพปลาสวย ๆ
http://www.austmus.gov.au/fishes/fishfacts/fish/cspeculum.htm
http://www.advancedaquarist.com/2006/12/aafeature
http://www.akvaryumdoktoru.com/akvaryum/node/424
http://www.austmus.gov.au/fishes/fishfacts/fish/fflaviss.htm
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Chaetodon_auriga_setifer.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Chelmon_rostratus_Kupferstreifen- Pinzettfisch.jpg
http://www.fishbase.org/summary/speciessummary.php?id=7887
http://www.daveharasti.com/nelsonbay/fish/index.htm
http://habitatnews.nus.edu.sg/guidebooks/marinefish/text/330.htm
http://images.google.co.th
www.malawicichlidhomepage.com
http://www.reefcorner.com/BigTankJournal/Month32.htm
http://www.recif-france.com/Database/672.htm
http://www.wetwebmedia.com/Goodchaetodon.htm