|
ทางเลือกใหม่ของการส่งออกปลาสวยงาม
ในขณะนี้วิธีการทำงานจำหน่ายปลาสวยงามและสินค้าต่าง ๆ ได้ก้าวเข้ามาสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ ที่เรียกว่า อินเทอร์เน็ต ทำให้สามารถสื่อสารภาพ ข้อมูล และรายละเอียดของสินค้าไปสู่ผู้บริโภคได้อย่างรวดเร็วเพียงปลายนิ้วสัมผัส ซึ่งคุณวันเพ็ญ มีนกาญจน์และคณะกล่าวไว้ในหนังสือการเพาะเลี้ยงปลาทอง ( 2543 ) ว่าอินเทอร์เน็ต เป็นเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของโลกเพื่อให้ข้อมูลต่าง ๆ ที่กระจายทั่วไปสามารถถ่ายโอนและสื่อสารกันระหว่างคอมพิวเตอร์ในลูกข่ายปลา ข้อมูลด้านอาหาร โรค การเพาะพันธุ์ การขนย้าย เป็นต้น ดังนั้น เพื่อให้ท่านได้สัมผัสกับบุคคลซึ่งได้ดำเนินธุรกิจการจำหน่ายปลาสวยงามทางอินเทอร์เน็ตและประสบความสำเร็จเป็นที่น่าพอใจยิ่งคือ คุณ อธิสรรค์ พุ่มชูศรี กษตรกรท่านนี้สมาชิกวารสารการประมงคงจะพอคุ้นเคยผลการดำเนินงานเพาะเลี้ยงปลากัดที่มีการพัฒนาสายพันธุ์และคุณภาพเป็นที่ยอมรับในผลผลิตว่ามีประสิทธิภาพประสิทธิผลสูงสุด จากการที่เป็นบุคคลซึ่งมีวิสัยทัศน์กว้างไกลและมุ่งมั่นพัฒนาผลงาน แม้ว่าได้จบการศึกษาภาควิชาภาพยนต์และโทรทัศน์จากประเทศ เยอรมนีแต่ก็ได้หันเหชีวิตมาสู่แวดวงการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและดำเนินธุรกิจการค้าปลาสวยงาม ในช่วงต่อไปนี้ เราไปฟังทัศนะและการบรรยายของ คุณอธิสรรค์ พุ่มชูศรี ในงาน "วันประมงน้อมเกล้าฯ ครั้งที่ 14"
คุณอธิสรรค์ : อินเทอร์เน็ต เป็นทางเลือกหนึ่งของการดำเนินธุรกิจการค้าปลาสวยงาม ซึ่งสะดวกโดยสามารถติดต่อลูกค้าทั่วโลกคล้าย ๆ กับการส่งจดหมายถึงตัวลูกค้าทำให้การค้าสะดวกและรวดเร็วมาก แต่มีข้อจำกัดคือ ต้องมีความพร้อมด้านอุปกรณ์ ได้แก่ 1. เครื่องคอมพิวเตอร์ สะดวกในการใช้งาน 2. โทรศัพท์ 1 สาย เพื่อติดต่อกับลูกค้า 3. เครื่องพิมพ์ (Printer) พิมพ์ข้อความที่ส่งมาเก็บไว้ 4. กล้องถ่ายภาพดิจิตอล หรือกล้องถ่ายภาพสำหรับกล้องดิจิตอลราคาไม่แพงมากนักส่วนกล้องถ่ายภาพธรรมดาต้องซื้อฟิล์มมีค่าใช้จ่ายล้างอัดขยายภาพแล้วสแกนเข้าคอมพิวเตอร์ ถ้าใช้กล้องถ่ายภาพดิจิตอลสามารถใส่ภาพเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมส่งผ่านอินเทอร์เน็ตให้ลูกค้า 5. มีความรู้ภาษาอังกฤษพอสมควร ภาษาอังกฤษที่ใช้ผ่านอินเทอร์เน็ตใช้ศัพท์ไม่เกิน 200 ตัว โดยท่องวันละ 20 ตัว สิบวันก็ค้าขาย ได้อยู่ที่ตัวเรากล้าและรู้จักเริ่มต้น เช่น ตนเองตอนแรก ๆ ก็ไม่คุ้นเคยกับเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ภริยาซื้อทิ้งไว้ 2 ปีจึงเริ่มฝึก ความกล้าจะทำให้การค้าขายประสบผลสำเร็จ อย่ากลัวว่าการใช้คอมพิวเตอร์ยาก คำศัพท์ยาก ฝึกหัด 2-3 ชั่วโมงก็เป็นแล้ว ราคาเครื่องชุดคอมพิวเตอร์หมื่นกว่าบาทสามารถใช้งานได้แล้ว ถ้าเป็นเครื่องมือสองประมาณ 5,000-6,000 บาท กล้องถ่ายภาพดิจิตอล 20,000 บาท เพียงเท่านี้สามารถดำเนินธุรกิจการค้าขายได้
ทั้งนี้ก่อนอื่นต้องรู้จักว่า "อินเทอร์เน็ต" คืออะไร การค้าขายต้องส่งสินค้าให้เค้าดูว่า เรามีปลาสวยงามชนิดใดบ้าง นำใส่ไปในอินเทอร์เน็ตเข้าสู่บ้านลูกค้าได้ทั่วโลก สำหรับวิธีการดำเนินงานโดยทำแบบตัวอย่างสินค้า เป็นอิเล็กทรอนิกส์ (Electronics Brochure) ส่งไปให้คนที่สนใจซื้อหรือส่งตรงไปยังลูกค้า
ขั้นต่อไป ถ้าเราทำโฮมเพจ ซึ่งเปรียบเสมือนห้องแสดงสินค้า (Showroom) โดยนำไปฝากที่ห้างสรรพสินค้า โฮมเพจเราไปฝากที่โฮส (Host) หรือ Search engine ต่าง ๆ เหมือนกับเราซื้อสินค้าเปิดสมุดโทรศัพท์ เราเปิดเว็บเพจหรือโฮมเพจ นำชื่อของเราไปฝากไว้ หรือคิดย้อนกลับเราเป็นผู้ซื้อหรือที่เรียก "ยาฮู" เอ็ม เอส เมล กดไปที่ Host ใหญ่ กดไปที่ปลาสวยงามจะขึ้นเป็นร้อย ๆ พัน ๆ รายที่จำหน่ายปลาสวยงาม ถ้าจะซื้อปลาหางนกยูง ต้องรู้จักภาษาอังกฤษ "Guppy" พิมพ์ G-u-p-p-y กดไปจะเป็นผู้ขายปลานับพัน ๆ รายทั่วโลก บางเว็บไซด์ มีปลาสวย ๆ ประเภทปลา ราคาจำหน่าย แล้วย้อนมาตัวเรามีโฮมเพจ เมื่อลูกค้าเปิดมาพบจะเขียนจดหมายที่เรียกว่า E-mail มาพบ หากกด E-mail ก็ได้พบลูกค้า สามารถตอบกลับทันที ถ้าลูกค้าพบคำตอบการค้าขายก็จะเกิดขึ้น เช่น บางคนสอบถามปลาชนิดนี้มีกี่สี ราคา จุดหมายปลายทางที่ส่งปลา ซึ่งการมีอินเทอร์เน็ต โฮมเพจ ก็ค้าขายได้หากไม่มีทำ E-mail catalog ส่งไปสมาคมปลาสวยงามของแต่ละประเทศ เมื่อสมาชิกเห็นข้อมูลจะส่งต่อ ๆ กัน ไป สินค้าของเราเริ่มมีคนรู้จัก การมีโฮมเพจลูกค้าสามารถดูสินค้าได้ทันทีและตอบราคาในช่วงเดียวกันด้วย
บางท่านอาจไม่รู้จัก E-mail แท้จริงเป็นอย่างไร คำตอบก็คือเรามีคอมพิวเตอร์ต้องมีเวลาติดต่อ เช่น อีเทอร์เน็ต เคเอสซี.โดยซื้อเวลา 10,20-50 ชั่วโมง ขณะนี้อัตราเฉลี่ยชั่วโมงละ10-12 บาท การลงทะเบียน E-mail ก่อนอื่นเปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ สมมุติเรามี E-mail กับบริษัท Hotmail (www.hotmail.com) กดไซด์อัพที่จอจะ ขึ้นมาว่า เราต้องลงทะเบียนบอกชื่อสกุล ภาษาติดต่อ บ้าน จังหวัด รหัสไปรษณีย์ เช่น ประเทศไทย กรุงเทพฯ เพศ (ชาย/หญิง) เกิดวัน/ เดือน/ ปี อาชีพ ฯลฯ กรอกรายละเอียด ทั้งนี้ก่อนอื่นต้องระบุชื่อเพื่อการสื่อสาร ผมใช้ "Atisonbetta.com." เมื่อกรอกข้อมูลเรียบร้อยแล้วก็จะมีรหัสเข้า กดพาสเวิร์ดเป็นชื่อเล่น (nickname) กรณีที่ลืมทำพาสเวิร์ดหากเขียนข้อความใดลงไปต้องจำไว้ หรือพิมพ์ออกมาหรือบันทึกเก็บไว้ในเครื่อง
ต่อจากนั้นก็ขึ้นเงื่อนไขว่า เราต้องทำอะไรห้ามทำอะไรบ้าง ถ้าตกลง (I agree) ก็กดลงไปหลังจากนั้น1นาทีบริเวณที่ส่งจดหมายจะตอบรับมาว่าเป็นสมาชิกสามารถบริการได้ทันทีใช้ การดูว่ามีใครส่งจดหมายมาก็กดคอมพิวเตอร์ เช่น www.hotmail.com ซึ่งต้องลงชื่อพาสเวิร์ดทุกครั้ง เพื่อป้องกันไม่ให้คนอื่นมาดูและเก็บเป็นความลับ มิฉะนั้นคนอื่นอาจมาตอบจดหมายแทนเราได้ จากนั้นกด ไซน์ จะมี Inbox แสดงว่ามีจดหมาย ถ้ามี 2 ฉบับ กดลงไปก็ได้อ่านจดหมาย เช่น ค่าขนส่งปลา 10 ตัว ไปมิลาน ประเทศ อิตาลี ราคาเท่าไหร่ วิธีการตอบจดหมายก็กดที่ Reply เสร็จแล้วก็เขียนจดหมายตอบ ขึ้นต้นด้วย Dear sir,
การตอบจดหมาย E-mail ใช้ศัพท์ง่าย ๆ เข้าใจง่ายรวบรัดข้อความ และเก็บรักษา (save) ไว้ด้วย พิมพ์ข้อความเสร็จกดส่งข้อความ (send) จดหมายก็จะถึงผู้รับในวันนั้นทันที่ที่เขาเปิดรับ ช่องทางขายปลาสวยงาม พรรณไม้น้ำ หรือที่เกี่ยวกับปลาสวยงาม เราสามารถขายได้โดยตรงที่ Aquabid.com มีแผนกมากมายตั้งแต่ปลาทุกชนิดในโลก พรรณไม้น้ำ อุปกรณ์ อาหาร ยา เราสามารถเข้าไปขายได้โดยพิมพ์ Aquabid.com แต่ก่อนเข้าไปซื้อขายใน Aquabid.com ต้องจดทะเบียนก่อน กดที่ New registration ถ้าขายกด User Agreement คือเรากับบริษัท Aquabid.com ตรงนี้ไม่เสีย สามารถใช้บริการได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยจดทะเบียน กรอกรายละเอียดทุกช่องเสร็จเรียบร้อย ก็แสดงว่าเราเป็นสมาชิก
เมื่อจดทะเบียนแล้วก็ใช้บริการได้ เช่น ขายปลา 1 ตัวหรือ 10 ตัว ต้องมีรูปภาพสินค้าข้อแม้ ถ้าขายปลาทีละตัวต้องถ่ายภาพตัวที่ต้องการขาย มิใช่ลงภาพปลาตัวอื่น การค้าขายต้องซื่อสัตย์กรอกข้อความใน Aquabid.com ว่าปลาตัวนี้ราคาเท่าไหร่ จัดส่งไปทั่วโลกหรือไม่ ใครเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการส่งปลา การขายใน Aquabid. com เหมือนการประมูลขายของ เช่น ตั้งราคา 10 เหรียญ ครั้งละ 1 เหรียญ หรือสูงกว่านี้ อยู่ที่การตั้งราคาโดยกำหนดราคาไว้ 5 วัน ใครพบก็ประมูล ปลาสวย ๆตั้งราคา 0 เหรียญ จริง ๆ ราคาอาจถึง 100 เหรียญเมื่อสิ้นสุดกำหนดเวลาก็ต้องแจ้งมาว่าลูกค้าคือใครแล้ว E-mail ไปให้ทราบว่าเป็นผู้ประมูลได้ การค้าขายผ่านอินเทอร์เน็ตจะให้ลูกค้าจ่ายเงินมาก่อน 100% บวกค่าขนส่งอีกครบจำนวนการส่งเงินต้องมีข้อตกลงจะรับเงินวิธีใด 1. การโอนเงิน โดยผ่านธนาคาร บอกชื่อสกุล หมายเลขบัญชี ชื่อธนาคาร การโอนเป็นหน้าที่ของผู้ซื้อ เมื่อเงินถึงบัญชีแล้วผู้ขายอาจกำหนดเงื่อนไขว่ารับเงินแล้วภายใน 7 วันจะส่งสินค้าให้ การรับเงินไปแล้วต้องซื่อสัตย์ส่งปลาที่ตั้งแสดงขายไปให้ 2. Money Order เหมือนการโอนเงินธนาณัติ ผู้จ่ายเงินต้องไปไปรษณีย์ แผนกธนาณัติ เมื่อได้ใบเสร็จใส่จดหมายส่งมาก็ไปสำนักงานไปรษณีย์แผนก EMS รับเงินได้ทันทีโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย 3. Western Union สำหรับธนาคารพาณิชย์ ห้างสรรพสินค้าบางแห่งมีรับบริการ Western Union โดยสามารถส่งเงินได้ภายใน 1 วินาที เหมือนกับการส่งเงินผ่าน E-mail ซึ่งผู้จ่ายมีเงินในธนาคารหรือเครดิต การ์ด บอกชื่อ สกุลของเราให้ Western Union ซึ่งจะโอนเงินมาให้ทันที การส่งเงินพร้อมหมายเลข 10 หลักเป็นรหัสลับห้ามบอกผู้ใด แล้วไปที่เคาน์เตอร์แจ้งเจ้าหน้าที่ Western Union ควบคู่กับหมายเลขรหัสลับโดยได้รับเงินสุทธิตามอัตราแลกเปลี่ยนเงินนั้น 4. Paypal ประเทศไทยยังไม่มีระบบนี้แต่ก็สามารถทำได้ เช่น มีพี่น้องในต่างประเทศให้ลูกค้าโอนเงินเข้า Paypal ซึ่งสะดวกมากใช้เวลาเพียง 1 วินาทีก็เรียบร้อย ผู้โอนจ่ายค่าธรรมเนียมน้อยที่สุดเพียง 2-3 เหรียญเท่านั้นวิธีการนี้จะล่าช้า 5. แคชเชียร์เช็ก ลูกค้าทำส่งมาให้ การใช้แคชเชียร์เช็ก ต้องเป็นลูกค้าเก่าที่ไว้วางใจได้ ปัญหาเมื่อรับแคชเชียร์เช็กธนาคารเรียกเก็บ 45 วัน เงินกว่าจะเข้าบัญชีธนาคารหักค่าธรรมเนียม 20% ผู้รับเงิน 10% รวม 30% วิธีการนี้ไม่นิยมใช้ วิธีที่ดีที่สุดโอนผ่านธนาคาร ใช้เวลา 2-3 วัน ค่าโอนก็ไม่แพงมากนัก วิธีการรับเงินจะใช้วิธีที่ สะดวกที่สุด
วิธีการขนส่งปลา หลังจากได้รับเงินเรียบร้อยแล้วก็จัดส่งปลาตามสัญญา ถ้าเป็นปลาหางนกยูง บรรจุถุงพลาสติกถุงละ 1 ตัว ขนาดถุงไม่ให้ใหญ่นัก เช่นเดียวกับปลากัดเพื่อลดค่าขนส่ง ก่อนอื่นต้องดูว่าลูกค้าอยู่ประเทศไหน โดยกำหนดแบ่งเป็น 6 โซน คือ 1. ทวีปอเมริกา และแถบแคนาดา 2. ยุโรป 3. เอเชีย 4. ลาตินอเมริกา 5. ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ 6. แอฟริกา การแบ่งโซนลูกค้าเพื่อง่ายต่อการคิดราคาค่าขนส่ง เช่น ประเทศอเมริกาค่อนข้างใหญ่ บางจุดอยู่ห่างไปรษณีย์ ระยะเวลาการเดินทางถึงสนามบินปลายทางใช้เวลากี่วัน เช่น ไปแคนาดา อเมริกาใช้เวลา 4 วันทำการ ไม่รวมวันเสาร์และอาทิตย์ กล่าวคือ ส่งวันจันทร์ถึงพฤหัสบดี เพื่อหลีกเลี่ยงช่วงกลางสัปดาห ์ โดยจับปลาต้นหรือปลาย สัปดาห์ คือวันจันทร์หรือวันศุกร์ ส่วนยุโรปใช้เวลา 3 วัน ส่งวันศุกร์ได้รับวันจันทร์ เอเชียใช้เวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมง ปลาถึงมือลูกค้าได ้ ยกเว้นเกาะกวมใกล้ฟิลิปปินส์แต่อยู่ในอเมริกาใช้เวลา 10 วัน ที่กล่าวมาเป็นการส่งต่างประเทศด้วยพัสดุไปรษณีย์ ส่วนบางประเทศในกลุ่มลาตินอเมริกันเปรู ไม่มีข้อตกลง
การส่งต่างประเทศ แบ่งเป็น 2 วิธี 1. เครื่องบิน สายการบินต้นทาง (Airport) ถึงสนามบินปลายทาง (Airport) 2. พัสดุไปรษณีย์ (Parcel Post) เป็นการขนส่งสินค้าที่ไม่ต้องเสียภาษี ซึ่งมีมูลค่าไม่เกิน 1,000 เหรียญสหรัฐฯ บางประเทศให้ถึง 5,000 เหรียญสหรัฐฯ การส่งไปออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ค่อนข้างยาก กว่าจะส่งได้ต้องตกลงกับลูกค้าต้องมีคนรับที่มีใบอนุญาตนำเข้าและมีห้องกักกันโรคได้ 7 วัน ซึ่งได้รับอนุญาตจากรัฐบาล ออสเตรเลีย รัฐบาลนิวซีแลนด์ 3. ใบรับรองฟาร์ม ที่ส่งต้องเป็นฟาร์มปลอดโรคด้วย มี 9 ประเทศที่ไม่สามารถนำเข้าปลาสวยงาม ยกเว้นฟาร์มที่มีใบปลอดโรคเท่านั้นจึงจะส่งได้ อาทิ ใบรับรองฟาร์มจากกรมประมงของประเทศไทย อังกฤษ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ฮังการี เชกโกสโลวาเกีย สเปน กรีก โมร๊อกโก อิสราเอล สำหรับการส่ง EMS ประเทศไทยมีข้อตกลง กับประเทศต่าง ๆ 130 ประเทศทั่วโลก นอกจากนี้ยังมีของอเมริกา UPS ของ USPS FEDEX ซึ่งสามารถติดต่อกับบริษัทเหล่านี้ได้ ต่างประเทศมองดูประเทศไทยด้อยพัฒนา การส่งออกต้องทำความรู้จักไปรษณีย์ต่างประเทศเพื่อให้รู้ว่าเราส่งปลาสวยงามก่อนส่งจดทะเบียนส่งออกที่กรมประมงหรือสำนักงานประมงจังหวัดพื้นที่ เสียค่า ธรรมเนียม 100 บาท (บุคคลธรรมดา) 150 บาท (นิติบุคคล) ใบรับรองสุขภาพสัตว์น้ำ (Health Certificate) จากสถาบันวิจัยสุขภาพสัตว์น้ำ กรมประมงนำตัวอย่างปลาส่งตรวจเช้า เย็นได้รับอย่างช้า 3 วันทำการ ปลาที่ส่งตรวจต้องส่งเป็นชุดเดียวกับที่ส่งออก (กรุณาซื่อสัตย์กับกรมประมงด้วย) จำนวนปลาตามระเบียบกำหนด เช่น ส่ง 20 ตัว นำปลามาตรวจ 2 ตัว 4. ใบแจ้งรายการสินค้า (invoice) แจ้งว่าสินค้าที่ส่งไปเป็นอะไรบ้าง มีราคาบอก ส่งให้ใคร ใครสั่ง นำใบแจ้งรายการสินค้า พร้อมทั้งใบรับรองสุขภาพสัตว์น้ำใส่ของพลาสติกผนึกไว้ข้างกล่องที่ส่งปลา หากไม่ใส่ซองพลาสติกเมื่อถูกน้ำจะฉีกขาดได้ 5. Packing list บอกรายละเอียดของสินค้าการขนส่งถูกต้องกับระยะทางเช่น อเมริกา 7 วัน ยุโรป 5 วันการบรรจุปลาขึ้นกับอุณหภูมิและฤดูกาลของแต่ละประเทศถ้าเป็นช่วงฤดูร้อนไม่มีปัญหา ส่วนฤดูหนาว การบรรจุปลาจะแตกต่างกัน โดยตรวจสอบอุณหภูมิ เช่น อเมริกา คือ U.S.A.com ซึ่งพยากรณ์อากาศล่วงหน้า 5-7 วัน กดที่ weather กดเบอร์ Zip code กด Florida ต่อด้วยหมายเลขเมืองที่ต้องการ เช่น 6131 เมฆจัดอุณหภูมิ 76 องศาฟาเรนไฮต์ ความชื้น 87% ลม 9 ไมล์ต่อชั่วโมง ทั้งนี้เพื่อความไม่ประมาทเพราะการขนส่งปลาสวยงามเป็นสินค้าที่อ่อนไหว หากรู้อุณหภูมิเพื่อปรับการบรรจุปลาในถุงพลาสติกที่ทนต่อความเย็นหรือความร้อน ต้องมีการตรวจ สอบสภาพอุณหภูมิอากาศก่อน เพื่อเตรียมกล่องโฟมใส่ Heat pack เป็นต้น
เกี่ยวกับคุณสมบัติที่ต้องการส่งออกมีอะไรบ้าง 1. ความซื่อสัตย์ในการจัดส่ง ต้องส่งสินค้าดี ไม่ส่งปลาป่วยหรือปลาคนละตัว จะทำให้ผู้ค้ารายอื่น ๆ ไม่สามารถขายปลาได้ 2. การกำหนดราคาอย่างยุติธรรม ก่อนการเสนอราคาขายต้องตรวจสอบราคาขายของผู้อื่นเท่าไหร่ เช่น Aquafish ฯลฯ หลังจากเปรียบเทียบคุณภาพ ราคาแล้วจึงตั้งราคาขายของเรา ทั้งนี้ไม่ควรเสนอราคาต่ำกว่าผู้อื่นซึ่งตั้งขายในขณะนั้น ควรเสนอราคาสูงกว่าเล็กน้อย เพื่อให้เกิดความรู้สึกว่าสินค้าของเราดีกว่าอยากจะรับบริการต่อ ไป เมื่อลูกค้าติดแล้วก็ไม่ไปซื้อคนอื่น การค้าทางอินเตอร์เน็ต ผู้ขายจะไม่เห็นหน้าลูกค้าเลย ฉะนั้นควรมีจิตวิทยา นาน ๆ ก็เขียนจดหมายสอบถามความเป็นอยู่ของปลาว่าเป็นอย่างไรบ้าง แต่อย่าบ่อยมากนักเพราะลูกค้าอาจรำคาญ ที่กล่าวมาแล้วมันคือ "อินเทอร์เน็ต..ทางเลือกใหม่ของการส่งออกปลาสวยงาม" ในโอกาสนี้ขอขอบพระคุณ คุณอธิสรรค์ พุ่มชูศรี ที่ได้กรุณาตรวจแก้ไขบทความนี้ให้มีความชัดเจนและถูกต้องอีกด้วย
วารสารการประมง ฉบับวันที่ 5 กันยายน - ตุลาคม 2545 |